Vremeplov / Na današnji dan: Misteriozni pad JAT-ovog aviona proslavio je Vesnu Vulović

26. 01. 2019. u 07:34:00 J. M.

Shares:0

Na današnji dan prije 47 godina desila se jedna od najmisterioznijih avionskih nesreća: McDonnell Douglas DC-9 kompanije JAT (Jugoslavenski Aerotransport) eksplodirao je u zraku 26. januara 1972. godine.

Avion, koji je bio na liniji Stockholm - Kopenhagen - Zagreb - Beograd, pao je s visine 10.050 metara u blizini sela Srbská Kamenice u tadašnjoj Čehoslovačkoj.

Od 28 osoba - 23 putnika i pet članova posade - svi su poginuli osim stjuardese Vesne Vulović.

Vlasti obje države provele su zajedničku istragu u kojoj je utvrđeno da je za rušenje aviona kriva postavljena bomba, navodno u režiji ekstremne hrvatske emigracije.

Jatov DC-9 prije nesreće - undefined

Jatov DC-9 prije nesreće (info.cz)

No, 2008. godine njemački novinar Peter Hornung-Andersen objavio je ono što se decenijama "šuškalo". Prema njemu, avion nije pao s visine od deset hiljada nego samo nekoliko stotina metara.

Ono važnije: Uzrok nesreće nije bila podmetnuta bomba nego ispaljen projektil čehoslovačke protuzračne odbrane!

Navodno je tog dana dio zračnog prostora iznad Čehoslovačke bio zatvoren za letenje zbog vojne vježbe zemalja Varšavskog pakta. Posada je pomjerila vrijeme polijetanja i planirala dolet na tačku pred samo otvaranje tog zračnog puta.

Jak leđni vjetar povećao je brzinu aviona u odnosu na zemlju pa je JAT-ov DC-9 ušao u zabranjenu zonu nekoliko minuta ranije. Pošto nije postojala koordinacija između vojske i kontrole leta, došlo je do fatalne greške. Vojska Varšavskog pakta je ovaj akt smatrala provokacijom i avion je oboren.

Mjesto nesreće - undefined

Mjesto nesreće (Foto: Bureau of Aircraft Accidents Archives)

Teorijom o podmetnutoj bombi sačuvani su dobri odnosi između bivše Jugoslavije i zemalja Varšavskog pakta, a dodatni razlog bila je jednostavnija naplata osiguranja od Lloyda. Česi su odbacili ovu teoriju.

Vesna Vulović, jedina preživjela osoba udesa iznad sela Srbská Kamenice, postala je jedna od najpoznatijih osoba bivše SFRJ. Tada 22-godišnja stjuardesa provela je 27 dana u komi i nakon 16 mjeseci rehabilitacije vratila se na posao. 

Paul McCartney joj je uručio nagradu za uvrštavanje u Guinnessovu knjigu rekorda kao osoba koja je preživjela pad s tolike visine bez padobrana.

Nastavila je raditi za JAT, ali ne kao stjuardesa, već za šalterom nakon potpunog oporavka od povreda među kojima su bile fraktura lobanje, obje slomljene noge i tri slomljena pršljena, od kojih je jedan bio zgnječen zbog čega je ostala privremeno paralizirana od pojasa nadole.

Prohodala je nakon nekoliko mjeseci, poslije više uzastopnih operacija. Vesna Vulović je preminula 23. decembra 2016. godine.

NEMA KOMENTARA