Banja Luka / Biser islamske arhitekture: Na današnji dan srušena džamija Ferhadija

07. 05. 2017. u 10:05:00 Radiosarajevo.ba

Shares:566

Ferhadija je jedna od 16 džamija srušenih u Banjoj Luci tokom agresije na BiH od 1992. do 1995. godine. Dan rušenja Ferhadije – 7. maj u Bosni i Hercegovini obilježava se kao Dan džamija.

Ferhat-pašina, ili bolje znana kao Ferhadija džamija, bila je jedna od najprepoznatljivijih građevina Banjoj Luci. Izgrađena je 1579. godine u klasičnom otomanskom stilu i predstavlja jedno od najuspješnijih arhitektonskih ostvarenja bosanske arhitekture 16. vijeka.

Njen arhitekta je nepoznat, ali je poznato da je bio učenik čuvenog otomanskog arhitekte Mimara Sinana. Izgradnju džamije je finansirao Ferhat-paša Sokolović, bosanski sandžak beg. U kompleksu Ferhadije su se također nalazila i tri turbeta: Ferhat-paše, njegove unuke Safikadune i njegovih bajraktara, željezna i kamena ograda sa česmom na ćošku, šadrvan i staro mezarje u bašti. Kasnije je kompleks dopunjen sa sahat-kulom izgrađenom nedaleko od Ferhadije.

Džamija je bila 18 metara široka i 14 metara dugačka, a vrh kupole bio je visok 18 metara. Munara je bila visine 43 metra. Ferhadija je uvrštena u kulturnu baštinu Bosne i Hercegovine 1950. godine, a kasnije je uvrštena i na listu spomenika svjetske baštine pri UNESCO-u (nulta kategorija kulturnog spomenika).

Džamija je djelomično uništena ekplozivom detoniranim 7. maja 1993. godine, kao dio sprovođenja politike etničkog čišćenja Bošnjaka. Nakon tog prvog rušenja, vlasti Republike Srpske su organizovale potpuno rušenje i čišćenje terena na kojem se nalazio cjelokupni kompleks džamije. Ostaci ruševina su odvezeni na gradsku deponiju. Nedugo nakon rušenja Ferhadije, srušena je i obližnja sahat-kula.

Islamska zajednica Banje Luke je 2001. godine dobila urbanističku saglasnost za ponovnu izgradnju džamije. Tokom polaganja kamena temeljca za obnovu džamije 7. maja 2001. godine, došlo je do nereda i protesta srpskih nacionalista. Oko 4.000 okupljenih protestanata je kamenovalo i tuklo 300 Bošnjaka koji su prisustvovali ceremoniji postavljanja kamena temeljca. Mnogi su s povredama primljeni u banjalučku bolnicu, a Murat Badić iz Cazina je od posljedica teških povreda koje je zadobio u neredima preminuo 26. maja 2001. godine.

Obnovljena džamija Ferhadija konačno je svečano otvorena 7. maja prošle godine i danas ponovo predstavlja mjesto okupljanja vjernika iz Banje Luke i cijele BiH, ali i mnogobrojnih turista iz cijelog svijeta koji dolaze vidjeti ovaj biser islamske arhitekture.

NEMA KOMENTARA